Willem Philipsen
“Je hoeft niet terug naar hoe het was om opnieuw iets moois te maken”
Willem Philipsen over een herseninfarct, opnieuw leren spelen, en muziek als troost en verbinding.
Willem Philipsen leefde voor muziek. Als gitarist speelde hij met grote namen als Anouk, Postman en Soulvation. Op zijn 23e veranderde alles: een herseninfarct maakte hem halfzijdig verlamd. Muziek leek voorbij. Maar Willem vocht zich terug. Hij leerde opnieuw praten, lopen én spelen, met één hand en een compleet nieuwe speelstijl.
In dit openhartige interview vertelt hij over zijn weg van overleven naar opnieuw beginnen: van het verliezen van zijn grootste passie tot het vinden van nieuwe manieren om muziek te maken, en van een diepe depressie naar een leven vol nieuwe betekenis. Het is het verhaal van een muzikant die niet alleen zijn instrument, maar ook zichzelf opnieuw leerde bespelen.
Wil je jezelf voorstellen?
Ik ben Willem Philipsen, 41 jaar. Ik was actief als gitarist en speelde met artiesten als Postman, Anouk en Soulvation en stond volop in het muzikale leven. Maar toen kreeg ik een herseninfarct, waardoor ik halfzijdig verlamd raakte. Mijn hele leven werd op zijn kop gezet en ik moest alles opnieuw leren: praten, lopen, mezelf wassen en aankleden.
Het was een lange weg, maar ik ben inmiddels flink wat jaren verder. In die tijd schreef ik een boek over mijn ervaringen en bracht ik muziek uit. En hoewel mijn lichaam niet meer hetzelfde functioneert, heb ik het gitaarspelen opnieuw opgepakt, maar dan met één hand en in een andere stemming. Dat voelt als een compleet nieuwe ervaring, en het is geweldig om mijn instrument op een andere manier te bespelen.
Waar begon je liefde voor muziek?
Ik groeide op in een muzikaal gezin. Mijn vader speelde kerkorgel, al was dat als kind niet helemaal mijn ding, mijn zus speelde piano, en mijn moeder was een echte muziekliefhebber. Muziek was altijd aanwezig in huis. Als kind doorliep ik de klassieke route: blokfluit, piano, en uiteindelijk gitaar. Bands als Nirvana en Jimi Hendrix inspireerden me enorm, en al snel wist ik: dit is mijn instrument.
Op mijn zeventiende besloot ik serieus verder te gaan met muziek en verhuisde ik van Limburg naar Rotterdam om aan het conservatorium te studeren. Daar leerde ik vooral door te dóen: veel spelen, optreden, jamsessies bezoeken en fouten maken. Leren om gecontroleerd op je bek te gaan, daar leer je het meeste van.
Hoe kwam je in de professionele muziekwereld terecht?
Vanaf het begin wist ik wat ik wilde: sessiemuzikant worden en spelen met zoveel mogelijk verschillende artiesten, in diverse stijlen. Maar naast talent en hard werken speelt ook sociale intelligentie een roll. Het gaat om netwerken, weten wie je nodig hebt, en jezelf laten zien.
Mijn doorbraak kwam via mijn docenten op het conservatorium, die zelf de top waren in de sessiemuziekwereld. Op een gegeven moment had ik nog maar vijftig euro op mijn rekening en vroeg ik mijn hoofdvakdocent of hij een klus voor me wist. Een week later stelde hij me voor aan Soulvation, en kort daarna volgde een plek bij Postman. Ik zat volop in de muziek, werkte met geweldige artiesten en had mijn droom waargemaakt. Maar een paar maanden na mijn afstuderen sloeg het noodlot toe.
Wat gebeurde er die nacht?
Ik was net naar een concert geweest, kwam thuis en ging slapen. Midden in de nacht werd ik wakker met een onmenselijke hoofdpijn, alsof iemand met een moker op mijn hoofd sloeg. Ik dacht nog: waarschijnlijk stress. Dus ik nam een paracetamol en een glaasje Jack Daniels. Maar binnen een halve minuut viel de hele linkerkant van mijn lichaam uit en begon mijn gezicht te hangen. Ik zag kleuren, niet op een fijne, psychedelische manier, maar trippy op een enge manier.
Gelukkig was mijn vriendin bij me. Ze zag meteen dat het mis was en belde samen met mijn huisgenoten de ambulance. Binnen tien minuten lag ik in het Erasmus MC. De artsen vermoedden een herseninfarct, maar omdat ze er zo snel bij waren, was het nog niet zichtbaar op scans. Ze moesten mijn schedel lichten om de druk te verlagen en mijn leven te redden. Niet bepaald een scenario dat je verwacht als je 23 bent.
Wat deed het met je toen je hoorde dat je nooit meer zou kunnen spelen?
Die eerste periode was één grote roes; mijn lichtje ging letterlijk uit. Toen ik ‘wakker werd’, had ik niet eens door hoe ernstig het was. In mijn hoofd stond mijn agenda nog vol en moest ik weer het podium op. Ik lag een maand in het ziekenhuis en daarna zes maanden intern in een revalidatiecentrum. Daar begon de echte confrontatie: ik moest alles opnieuw leren.
Echt beseffen wat er was gebeurd, kwam pas later. In het begin hield ik mezelf voor dat ik met hard trainen mijn handfunctie wel zou terugkrijgen. Maar de schade was te groot. Dat besef kwam keihard binnen toen mijn revalidatiearts tegenover me zat en zei: “Dat gitaarspelen kun je wel vergeten.” Dat was de eerste en enige keer dat ik echt brak in het hele proces; mijn hele toekomstbeeld stortte in. Maar tegelijk triggerde het me. Later gaf die arts toe dat hij bewust die negatieve stimulans gebruikte, omdat hij wist dat het mijn vechtmodus zou activeren. En dat deed het. Ik dacht: f*ck jou, ik ga het gewoon doen. En vanaf dat moment verdubbelde ik mijn inzet.
Hoe vond je na je revalidatie opnieuw richting?
Toen ik uit het revalidatiecentrum kwam, raakte ik in een depressie. Ik zat thuis zonder doel, kon niet zomaar zelfstandig naar buiten, en bleef steeds meer in bed liggen. Het keerpunt kwam toen ik aan mijn eerste baan begon, in een callcenter – praktisch met één hand, maar een belangrijke stap terug de maatschappij in. En daarnaast startte ik therapie. Tijdens onze eerste sessie gaf mijn psycholoog me een simpel advies dat alles veranderde: ga minimaal een half uur per dag wandelen. Klinkt simpel, maar het maakte een wereld van verschil; inmiddels loop ik dagelijks zo’n anderhalf uur.
Later zocht ik meer fysieke uitdaging. Ik zwom drie kilometer in de Maas met één werkende arm en één werkend been, tijdens een event waar kanoërs de zwemmers begeleiden. Iedereen verklaarde me voor gek, maar ik dacht: waarom niet? Het stond symbool voor iets groters, doelen stellen die onhaalbaar lijken en er keihard naartoe werken. En bewegen hielp me letterlijk in mijn herstel: mijn spraak werd beter, ik liep soepeler, mijn focus verbeterde. Het werd een soort medicijn tegen mijn depressie. Uiteindelijk vond ik, net als vroeger in de muziek, via netwerken en kansen pakken een nieuwe richting: eerst als projectleider bij een culturele instelling, en nu als beleidsadviseur bij de gemeente Rotterdam.
Vertel eens over je werk voor inclusie.
Bij de gemeente Rotterdam heb ik eigenlijk mijn eigen functie gecreëerd. Officieel ben ik beleidsadviseur voor Rotterdam Onbeperkt, een programma rond het VN-Verdrag Handicap en toegankelijkheid in de stad. In de praktijk ben ik vooral programmamanager en ambassadeur: ik lobby binnen de organisatie zodat iedereen zich met toegankelijkheid bezighoudt, en werk extern samen met partijen in de stad. Mijn missie: zorgen dat iedereen mee kan doen.
Toegankelijkheid gaat over veel meer dan fysieke obstakels. We hebben bijvoorbeeld Koningsdag volledig toegankelijk gemaakt, en bij een groot tennistoernooi een speciale tribune voor blinden opgezet, waar bezoekers via een headset audiodescriptie van de wedstrijd konden volgen. Bewustwording is misschien wel de grootste uitdaging, mensen moeten het zíen voordat ze het begrijpen. Dát is wat mijn werk zo belangrijk maakt: ervoor zorgen dat toegankelijkheid niet langer onzichtbaar is.
Hoe vond muziek opnieuw zijn weg in jouw leven?
Tijdens mijn revalidatie kwam muziek voorzichtig terug. Een vriend, een soort wandelende muziekencyclopedie, bracht me wekelijks een map vol cd’s; hij was heel indie-minded en introduceerde me bij artiesten als Bon Iver en allerlei obscure acts. Ik zat de hele dag met mijn koptelefoon op, muziek werd mijn anker. Op mijn kamer stond een klein keyboard waarop ik wat probeerde te prutsen. Focussen lukte nauwelijks, maar geluid maken, hoe primitief ook, voelde goed.
Het besef dat ik nooit meer op dezelfde manier gitaar zou spelen, was zwaar. Maar diep vanbinnen wist ik: muziek í́s wie ik ben, en dat laat ik me niet zomaar afnemen. Tijdens corona bracht ik veel tijd door in mijn studio, met mijn gitaar binnen handbereik, en op een dag dacht ik: wat als ik het eens in een andere stemming probeer? Door mijn gitaar op een open stemming te zetten, zodat de snaren al een akkoord vormen, hoefde ik alleen nog basnoten toe te voegen met mijn duim. En het werkte. Zo kon ik, ondanks mijn beperking, weer spelen.
Je zei ooit ‘ik ga nooit meer optreden’. Hoe liep dat af?
Vlak voordat mijn boek in 2021 uitkwam, vroeg een interviewer of ik ooit nog met mijn gitaar het podium op zou gaan. Mijn antwoord was resoluut: nee, dat zie ik niet meer gebeuren. Drie maanden later zat ik op een podium, met een gitaar in mijn handen, naast Stef Bos. Die open stemming leidde tot een samenwerking met Stef Bos en Diggy Dex; samen schreven we het nummer ‘Met de Stroom Mee’ voor mijn boek. Ik had nooit gedacht dat ik dat ooit live zou spelen, maar daar stond ik dan. Dat moment voelde als een overwinning. Niet omdat ik mijn oude carrière wilde terugpakken, maar omdat ik opnieuw verbinding voelde met wat me zo dierbaar is. Muziek bleef, maar in een andere vorm.
Wat betekent ‘met de stroom mee’ voor jou?
Voor mij betekent ‘met de stroom mee’ niet dat je de makkelijke weg kiest, maar dat je een andere manier vindt om met uitdagingen om te gaan. In plaats van vasthouden aan automatische reacties en patronen, probeer ik open te staan voor nieuwe perspectieven. Het draait om reflectie en bewust uitzoomen: wat is jouw aandeel in wat er gebeurt, en hoe kun je anders reageren dan je normaal zou doen? Blijven ontwikkelen en uit je comfortzone stappen is voor mij essentieel, en nieuwsgierigheid speelt daar een grote rol in. Je hoeft niet terug naar hoe het was om opnieuw iets moois te maken. Soms moet je gewoon opnieuw beginnen en kijken waar de stroom je brengt.
Waar ben je nu mee bezig?
Ik maak nog steeds muziek, maar zonder concrete plannen, ik doe gewoon wat zich aandient. Samen met Guus Bok, een zanger uit de buurt, geef ik een hybride lezing waarin we live muziek combineren met videobeelden op een groot scherm. Ik speel daarbij gitaar en soms toetsen, en dat format werkt geweldig. Daarnaast werken we aan een nummer voor een goed doel. Maar ik heb niet de ambitie om weer fulltime muzikant te worden; ik hoef er niet per se mijn werk van te maken. Voor mij draait muziek nu vooral om plezier en impact. Mijn gitaarspel is anders, mijn leven is anders, maar de liefde voor muziek is gebleven.
Welk nummer zou je met de lezer willen delen?
Ik ben echt een generalist en luister bijna alles. Op dit moment veel Chon, een mellow, melodische jam-band uit Amerika, maar ook Afrobeat en van alles wat me aanspreekt. Teksten zijn voor mij heel belangrijk; ik ben een taalfanaat en houd van sterke songteksten die je kunnen raken en je kijk op dingen veranderen. Maar als ik één nummer moet kiezen dat mijn verhaal samenvat, dan is het ‘Word Wie Je Bent’, dat ik een paar jaar geleden met Guus schreef. Alles wat ik wil zeggen, zit daarin. Muziek is voor mij veel meer dan geluid: het is troost, verbinding en soms zelfs genezing. En dat zal het altijd blijven.
Ga naar Spotify voor de playlist Muziektips
Meer informatie:
