Cedric Muchall
“Ik heb geen instrument in mijn handen, maar ik maak wel muziek met taal”
Stadsdichter Cedric Muchall over poëzie als uitlaatklep, heling en verbinding.
Cedric Muchall is ondernemer, spreker, dichter en sinds enige tijd stadsdichter van Maassluis. Voor hem begon poëzie als overlevingsmechanisme: tijdens een moeilijke periode ontstond er, in de stilte van het donker, onverwacht iets nieuws. Wat begon als noodzaak, groeide uit tot een manier om anderen te raken.
In dit interview vertelt hij hoe het schrijven ontstond, waarom poëzie en muziek voor hem zo dicht bij elkaar liggen, hoe een gedicht zich rond één zin vormt als een refrein, en waarom hij gelooft dat echte verbinding pas ontstaat als je je gevoel durft mee te nemen.
Wil je jezelf voorstellen?
Ik ben een doodnormale man van 42 uit Maassluis, onder de rook van Rotterdam. Al vindt niet iedereen me doodnormaal, omdat ik carrièretechnisch wat atypische keuzes maak. Ik doe veel verschillende dingen; consultant, ondernemer, spreker in het theater, schrijver, dichter. Dat zijn vijf smaken die ik door elkaar verweef, en dat maakt mijn leven voor mij interessant genoeg, want ik verveel me snel.
Je zou kunnen zeggen dat ik zo’n typische ADHD-stuiterbal ben, hoogsensitief, iemand die heel veel kleine puntjes verzamelt en daar dan soep van weet te maken. Ik ben slecht in details en goed in holistisch denken. Ik ben vader van twee kinderen en geregistreerd partner van Dominique. Maar bovenal ben ik een creatieveling die altijd op zoek is naar manieren om verbinding te maken. Lief en creatief, dat is wel zo’n beetje de kern.
Hoe begon je met schrijven?
Op de momenten dat het wat donkerder was in mijn leven, ook toen ik jong was, heb ik muziek extreem veel gebruikt om te overleven, om dicht bij mijn eigen gevoelswereld te komen. Dan zat ik afgezonderd op mijn kamer naar Nirvana of techno te luisteren. Muziek was mijn manier om contact te maken met mijn gevoel.
Maar later, tijdens mijn scheiding, had ik aan luisteren niet meer genoeg. Mijn leven stond op zijn kop, en ik woonde tijdelijk weer bij mijn ouders met mijn zoon, die het heel spannend vond om op zolder te slapen. Dus lag ik vier avonden per week om half acht in het donker op bed: geen Netflix, geen sociale media, geen prikkels. En toen begon ik te schrijven. Niet zomaar, het kwam er automatisch in rijm en ritme uit. Ik wist niet eens dat ik dat kon. Het voelde niet als iets groots; het was gewoon hoe het bij mij werkte. Ik moest ergens naartoe met mijn emoties. Waar ik me vroeger in de muziek van anderen herkende, vond ik nu via het schrijven mijn eigen stem. Een jaar of drie later had ik ineens heel veel gedichten.
Wanneer dacht je: hier kan ik iets mee?
In het begin helemaal niet. Ik hield mijn gedichten voor mezelf, want ik vond mezelf geen dichter. Ik had geen formele kennis van poëzie, en als ik een dichtbundel kocht, snapte ik die vaak niet eens. Dus dacht ik: wat ik doe, is geen echte poëzie.
Maar ik begon ze weleens voor te lezen, en kreeg steeds vaker de reactie: “Jeetje, daar moet je wat mee doen.” Toen ik op een podium stond en mijn gedichten voordroeg, zag ik pas echt wat het met mensen deed. Ze werden geraakt, moesten huilen, herkenden zichzelf erin. Toen wist ik: dit doet ertoe.
Wat deed het met je dat jouw woorden anderen raakten?
Het was een openbaring. Waar ik vroeger muziek nodig had om mezelf te herkennen in de expressie van anderen, bleken mijn woorden datzelfde te doen voor anderen. Mensen hingen mijn teksten aan de muur, gebruikten ze bij rouw, of om een gevoel een plek te geven.
Dat ik woorden kan geven aan iets waar geen taal voor lijkt te zijn, dát raakt me het meest. Het voelt als mijn functie: het vertalen van een gevoel dat mensen wel ervaren, maar niet helemaal kunnen thuisbrengen. En soms raakt een gedicht iemand precies op het juiste moment. Dat weet je nooit van tevoren, maar het gebeurt. En dat blijft magisch. Ik schrijf met liefde, maar het begon simpelweg als reddingsboei voor mezelf.
Hoe werd je stadsdichter?
Meerdere mensen vroegen me of ik me wilde aanmelden. Eerst dacht ik: waarom zou ik? Het is Maassluis, en er zijn zoveel stadsdichters in Nederland. Ik schreef altijd puur voor mezelf, zonder verwachtingen. Er was ook twijfel, er hadden zich vijf mensen aangemeld, en ik wist dat ik afgewezen kon worden, en dan komt toch die gedachte: zie je wel, het is niet goed genoeg. Maar als zoveel mensen zeggen ‘doe het nou maar’, ga je denken: wat als ik er écht iets mee kan? Dus ik meldde me aan, en toen werd ik het. Vanaf dat moment merkte ik hoe makkelijk het me afging om in opdracht te schrijven, of rond een bepaald thema. Dat verraste me. Vroeger kon ik niet zo goed bij mijn gevoel komen of misschien ben ik dat in mijn jeugd verleerd. Ik kon niet vechten, niet vluchten, dus bleef alleen de muziek over om te voelen. Tegenwoordig zijn poëzie en ritmiek mijn manier om contact te maken met mijn emoties.
Je noemt jezelf geen muzikant, maar omschrijft je poëzie wel als muziek. Hoe zit dat?
Poëzie en muziek zitten voor mij heel dicht bij elkaar. Het ritme, de timing, de emotie. Dat is precies waarom poëzie voor mij werkt zoals muziek dat doet. Muziek heeft universele tonen, en poëzie kan woorden geven aan datgene wat mensen voelen maar niet kunnen verwoorden. Ik heb ooit pianoles gehad, maar daar is niet veel van blijven hangen. Toch voelt schrijven voor mij als muziek maken. Alleen durf ik het geen muziek te noemen, omdat ik muziek zie als iets groots, de hoogste kunstvorm die er bestaat. Maar met taal kan ik wél iets en dat voelt als een feestje. Ik heb misschien geen instrument in mijn handen, maar ik maak wel muziek met taal.
Waarom is het zo lastig om echt vanuit gevoel te praten?
Omdat we vaak aan de oppervlakte blijven. We praten veel, maar nemen ons gevoel daar zelden in mee, tenzij het sterk emotioneel wordt en dan haken mensen er juist op af. Gesprekken draaien vaak om de ratio. Daarin kun je elkaar wel vinden of juist missen, maar of je echt verbinding maakt, is een andere vraag.
Ik geloof dat je echte verbinding eerder vindt in stevige gebeurtenissen: pijn, rouw, trauma, of juist momenten van intens geluk. Die diepe ervaringen kun je vaak beter herkennen in een ander, zelfs als je die persoon niet goed kent. In talen als Engels, Arabisch of Chinees kun je volledig langs elkaar heen praten. Maar in de gevoelswereld is dat anders; daar zijn geen leestekens of taalbarrières. Dat is precies wat muziek zo krachtig maakt, en poëzie in zekere zin ook. Zelfs als je een taal niet spreekt, kan een gedicht je raken; de klank, de cadans, de manier waarop het wordt voorgedragen neemt je mee, zonder dat je elk woord hoeft te begrijpen.
Wat gebeurt er in je hoofd als je een gedicht schrijft?
Het begint altijd met een thema; een probleem, een gevoel, een opdracht, of gewoon iets waar ik niet uitkom. Ik blijf er in cirkels over nadenken, en op een gegeven moment komt er een zin in mijn hoofd. Bijvoorbeeld: ‘Zo lelijk mooi als liefde’. Dat zinnetje blijft hangen en wordt een soort ankerpunt, een refrein.
Daarna groeit het gedicht eromheen, altijd in een cadans. Het ritme is voor mij heilig; soms pas ik zelfs de grammatica aan om het kloppend te houden. Ik vergelijk het met muziek: als het niet lekker loopt, voelt het niet goed. De structuur wordt bepaald door dat ene zinnetje, dat soms herhaald wordt en soms niet, maar altijd voortkomt uit dat centrale thema.
Heb je weleens iets geschreven dat je pas later begreep?
Ja, dat heb ik weleens meegemaakt. Één keer schreef ik een gedicht dat voor mij heel kloppend voelde, maar dat ik zelf niet begreep. Uit nieuwsgierigheid legde ik het voor aan ChatGPT en kreeg ik een verklaring terug, en toen dacht ik: oh, natuurlijk. Alsof het onbewust al ergens in me zat, maar ik het zelf nog niet kon duiden.
Ik heb ook een keer een gedicht geschreven, de dag nadat een vriendin van mij een einde aan haar leven had gemaakt. Later besefte ik dat ze in de periode daarvoor eigenlijk al afscheid van me had genomen. Ineens kon ik terug naar dat moment en dacht ik: ze was haar afscheidstournee aan het doen, en ik had het niet door. Maar ergens voelde ik het wel, alleen zat ik toen nog te veel in mijn hoofd. En dat is precies wat een gedicht kan doen: het laat je niet alleen nadenken, maar ook voelen wat er diep van binnen gebeurt.
Welke dichters hebben jou geïnspireerd?
Merel Morre, ooit stadsdichter van Eindhoven. Wat zij kan, is bijzonder. Ze heeft een speelse omgang met taal, ze speelt met woorden en zinnen, zoals in ‘Ik sta op voor dag en jou’ in plaats van ‘voor dag en dauw’. Het is maar één letter verschil, maar het maakt meteen impact. Haar woordspelingen verschenen ineens op gebouwen, en dat fascineerde me.
Ik realiseerde me dat dit dus iets was, iets wat ik zelf ook deed, zonder dat ik wist dat het een stijl was. Toen ik haar werk ontdekte, dacht ik: hé, zij schrijft op een manier die mij aanspreekt. Daarna ben ik gewoon voor mezelf blijven schrijven. Ik lees eigenlijk nauwelijks meer iets van anderen; het besef dat poëzie op deze manier kon bestaan, was voor mij genoeg.
Waarom is dichten zo belangrijk voor je?
Het is een van de weinige dingen die mij echt helpt ontspannen. Waar het in het begin vooral een vorm van heling was, is het nu een van de weinige manieren waarop ik echt tot mezelf kan komen. Mensen vragen me weleens hoe ik ontspan, en dan antwoord ik wat aarzelend dat ik dat eigenlijk niet zo goed weet. Heel af en toe ga ik in een magnesiumbad liggen en verveel ik me een uur, terwijl ik denk: volgens mij is dit goed voor me. Ik laat de hond uit, maar zelfs dan ben ik in mijn hoofd aan het dichten.
En als ik een tijdje geen gedicht schrijf, word ik chagrijnig. Voor mij is dichten een uitlaatklep geworden, iets waar ik niet zonder kan.
Wat is je boodschap aan beginnende schrijvers?
Spreek! Begin gewoon met praten, en schrijf voor jezelf, zonder doel. Als ik nu zou gaan dichten met als doel om ooit Dichter des Vaderlands te worden, dan zou er geen enkel gedicht meer uitkomen, die ambitie heb ik helemaal niet. Wat ik wél wil, is gevoelens blijven uiten, want als ik dat niet doe, merk ik dat ik vanbinnen vastloop.
Veel mensen blokkeren omdat ze denken dat hun woorden ergens aan moeten voldoen. Maar als je het voor jezelf doet, maakt het niet uit. Er is geen goed of fout. Je hoeft geen dichter te zijn, je hoeft geen schrijver te zijn. Begin gewoon. En als je merkt dat het iets met je doet, blijf dan doorgaan. Wat daarna komt, is allemaal bijzaak.
Meer informatie:
Website: www.cedricmuchall.nl
